Winsum - Onderdam

Winsum is gebouwd op en om drie Wierden, maar is vooral interessant om met paard en wagen door heen te gaan vanwege haar pittoreske karakter dat zij dankt aan haar handelsverleden. Met 26,8 kilometer is deze tocht zeer geschikt als dagtocht.

Gelegen aan het Winsumer Diep was er nogal wat scheepsbouw, handel, op- en overslag van de vele boten die vanaf de Lauwerszee en de Waddenzee richting de Stad gingen. Daarom wilde iedereen in Winsum wonen en lijken de huisjes bovenop elkaar te zijn gebouwd in smalle steegjes en doorgangen. Winsum maakte deel uit van de Ommelanden, waar graven en bisschoppen het voor het zeggen hadden en op vele punten probeerden zij de Stad Groningen te beconcurreren. Deze rijke geschiedenis laat zich lezen in de grote parmantige huizen in Winsum, dat zelfs stadsrechten heeft weten te verwerven.

Maar we gaan eerst naar Baflo en Rasquert en van daaruit naar Tinallinge. Vooral Rasquert is bijzonder de moeite waard. Hier hebben de rijke Groninger boeren onder architectuur hun boerderijen laten bouwen en hun zogenaamde rentenierwoning. Vervolgens gaat de weg via een boerenweggetje naar Tinallinge. Hier lijkt de tijd te hebben stilgestaan en is er ogenschijnlijk sinds het eind van de 19e eeuw niets meer veranderd. Tinallinge is op een Wierde gebouwd die terecht sinds 2003 een nationaal Monument is. Rondom Tinallinge ligt nog een oud Ossenpad, waarlangs de boeren in de vorige eeuwen hun ossen en koeien naar de landerijen lieten gaan buiten het dorp. Het Ossenpad ligt er nog net zo bij en is in gebruik als wandel- en fietspad, net breed genoeg voor een paard maar te smal voor een wagen. Niet getreurd want het rijden door het dorp is een waar genoegen, waarbij je kunt zien hoe een dorp er in de vorige eeuwen heeft uitgezien met boerderijen rondom het hoogste punt van de Wierde met daarop de kerk.

Als Wierdendorp dateert Tinallinge nog van voor onze jaartelling en de bewoners hebben nog vele monumenten weliswaar uit latere tijden kunnen conserveren en een prominente plaats gegeven in dit idyllische dorp.

Vanaf Tinallinge gaan we langs een heerlijk kronkelend boerenweggetje richting Onderden- dam. Hiervoor moeten we nog wel even de Onderdendamsterweg oversteken naar het brede fietspad en dan linksaf richting Onderdendam.

Onderdendam was eens een belangrijke handels- en overslagplaats, liggend op een plaats waar drie diepen en maren elkaar kruisen, zoals het Boterdiep, de Warffummermaar en het Winsumerdiep. Deze bedrijvigheid maakte het ook nodig om hier in de 18e eeuw een kantongerecht te vestigen met daarbij een gevangenis. Het Waterschap liet er eind 19e eeuw ook een groot Waterschapshuis bouwen, dat samen met de voormalige gevangenis bijzonder beeld bepalend is voor het dorp. Onderdendam is nu vooral bekend vanwege de jaarlijkse organisatie van het ´Jaogen´ . Wedstrijden, waarbij mannen en jongens zo snel mogelijk boten door het Winsumerdiep trekken. Daar waar zo´n 100 jaren geleden het nog de vrouwen waren die dit moesten doen bij gebrek aan een trekpaard.

Voorbij het beeld van het Jagertje, ga je rechtsaf langs de Trekweg en daarmee langs het Winsumerdiep richting Winsum en terug naar de manege en parkeerplaats.

Algemeen. Tocht door Noord Groningen

Deze tocht sluit aan op de tocht naar Noordpolderzijl- Warffum of naar Bedum- Zuidwolde en verder.

De routes zijn zo uitgezet dat je via de 8 afzonderlijke tochten of delen daarvan, een meer- daagse tocht kunt maken door Noord Groningen, zodat je vanaf Ten Boer via Bedum, Winsum, De Marne de kustlijn kunt volgen via Eemsmond naar Delfzijl en via Appingedam en Loppersum weer terug, waarbij het mogelijk is op elk routedeel gebruik te maken van een overnachtingsmogelijkheid voor jou en je paard/ pony.

De gemeenten in Noord Groningen hebben in samenwerking met de KNHS afgesproken, dat de menners gebruik kunnen maken van de brede fietspaden die op de routekaarten zijn opgenomen. De fietsers hebben het eerste recht en dat betekent dat bij het passeren de menner gebruik zal moeten maken van de veelal brede berm. Ook is afgesproken dat zowel menners als ruiters ervoor zorgen dat de mest van de paarden/pony’s in de bebouwde kom wordt opgeruimd.

Route

Download gpx-route (Rechtermuisknop > Opslaan als)

Bereikbaarheid

Voor deze tocht zijn er twee plaatsen uitgekozen waar de auto en trailer geparkeerd kunnen worden, te weten:

1.De Willem Steeman Manege in Winsum, thuishaven van de Reitdiepruiters. Adres: Netlaan 1a, 9951 SG Winsum. Kijk voor meer informatie ook op de website: www.reitdiepruiters.nl.

2.Direct naast de brug, bij het beeld van 'het Jagertje' (voor de Jagende Scheepsvrouwen die de boot door het water moesten trekken bij gebrek aan een paard). Het beeld staat op de Uiterdijk in Onderdendam.