­ Buitenrijden door schilderachtig landschap van Overasseltse en Hatertse Vennen - KNHS

Buitenrijden door schilderachtig landschap van Overasseltse en Hatertse Vennen

De Maas en de Waal stromen inmiddels op gepaste afstand, maar zijn wel degelijk de architecten van de Overasseltse en Hatertse Vennen, gelegen onder de rook van Nijmegen. Met een gezellige groep stalgenoten gaan we op pad in dit populaire natuurgebied, waar rivierduinen, heide, bossen en meer dan twintig vennen een bijzonder gemêleerd geheel vormen.

Kan je deze content niet goed zien? Dan heb je waarschijnlijk voor een aantal cookies geen toestemming gegeven. Accepteer de marketing cookies om de content wel te zien. 

Lees meer over cookies

 

 

 

 

 

 

Het zand spat onder de hoeven vandaan. Het vosje voert de groep in een stevige galop aan, gevolgd door de pony en de beide Friezen. De paardenlichamen beginnen lichtjes te glimmen door de inspanning, maar voorlopig krijgen deze viervoeters, inclusief hun berijders, er nog geen genoeg van. En dat komt goed uit. ‘Nog één keer heen en weer!’ galmt de stem van de fotograaf. Ruiters en paarden voldoen maar al te graag aan de opdracht. Dit zandpad is voor hen als een strak geasfalteerd stuk snelweg voor een autobestuurder.

Naast dit perfecte, zeg maar gerust luxe pad maken de licht glooiende omgeving met heide, een groot ven op de achtergrond, enkele bomen in de verte en een blauwe lucht met naderend wolkendek het plaatje compleet, zo ziet ook de fotograaf tot haar tevredenheid.

Stoer tuiger
‘Ho Isis, ze komen eraan.’ Onze gids maant haar tuigpaardmerrie tot rust als ze even gescheiden van de andere paarden moet wachten. De energieke vos heeft er bijna de hele route veel zin in en hoewel Betty Delgijer haar prima onder controle heeft, zijn er ook enkele uitdagende momentjes. Ze vertelt: ‘Ik had eerst een Fries om te rijden. Die was eigenlijk te braaf voor mij. Toen zag ik dit paard, als jaarling gratis af te halen op internet. Ik heb een zwak voor vosjes en dan ook nog met vier witte benen én een merrie. Daar houd ik van, dat beetje extra karakter. Daarnaast vond ik een tuiger eigenlijk wel stoer. Ze tillen de benen zo mooi op. Ze is nu twaalf en het is altijd goed gegaan met haar, maar ik merk wel dat ik zelf een dagje ouder word. Ik rijd nu het liefst aangespannen en doe het dan liever wat rustiger aan.’ Inmiddels rijdt Betty alweer vijftien jaar aangespannen. Ze lest wekelijks bij Menvereniging Sint Waldrick in Overasselt. Van meer recente orde is haar vrijwilligersfunctie als KNHS-regioconsulent voor het gebied Gelderland-Zuid. Vanuit deze hoedanigheid fungeert ze voor de recreatieve ruiters in haar gebied onder meer als aanspreekpunt richting lokale overheden, grote organisaties en landeigenaren. Voor vandaag zijn we uitgenodigd in Delgijers ‘achtertuin’: de Overasseltse en Hatertse Vennen.

Ze kent dit natuurgebied als haar broekzak en rijdt er veelvuldig rond vanuit de pensionstal waar haar paard staat. Net als nu gaat ze vaak op pad met stalgenoten, en dit keer worden we vergezeld door Pascalle met haar vospaardje, Quinty op de C-pony en Daniëlle en Natascha, beiden op een Fries. ‘We rijden allen recreatief en vormen een gezellig clubje bij ons op stal. Leuk toch, zo met de dames op pad, of niet?’ stelt Betty lachend de retorische vraag als we van start gaan.

Paardenmeisjes
Lol – en praatjes – hebben de dames meer dan genoeg, zo blijkt direct. Het is slechts een kort stuk stappen vanaf stal naar de toegangsweg tot het natuurgebied. Onderweg zien we veel plekken waar paarden worden gehouden, van manege tot particulier. Delgijer bevestigt dat rondom dit gebied erg veel paardenbedrijven zitten. De kans dat je hier andere ruiters tegenkomt, is reëel, en niet alleen ruiters. Betty: ‘Het is echt een heel mooi gebied, maar het kan er wel druk zijn. Dat is het enige nadeel. Vooral in het weekend komen mensen vanuit Nijmegen wandelen, fietsen en mountainbiken. De ervaring leert dat de meeste mensen het leuk vinden om paarden tijdens een wandeling tegen te komen. Vooral voor de paardenmeisjes in spe stoppen we graag als ze de paarden willen aanraken. Vandaag is het echter rustig. Ik heb wel de boswachter gewaarschuwd dat we komen rijden. “Maak maar niet te veel reclame,” zei ze nog gekscherend.’ Het contact met de boswachter en mensen van Staatsbosbeheer is goed, mede voortkomend uit Betty’s functie als regioconsulent. Ze vertelt: ‘De route die we rijden ligt hier al heel lang. Ik kom er al bijna veertig jaar en weet niet beter. Staatsbosbeheer was verantwoordelijk voor de route en we zijn in gesprek gegaan om de route met hen gezamenlijk te onderhouden, in het kader van het project Adopteer je route. Ik doe het werk als regioconsulent veelal samen met iemand van de menvereniging en met haar heb ik in de rijhal een informatieavond georganiseerd voor de maneges, pensionhouders, ponyclub, rijvereniging en menvereniging en uitgelegd wat de bedoeling is van Adopteer je route. Dat werd heel goed ontvangen. We hebben al een werkdag gehad en willen dat een à twee keer per jaar organiseren om de paden te onderhouden. Er waren ook mensen die voorstelden om het stuk van de route dat dichtbij hun stal ligt te adopteren en dat in overleg met de boswachter te onderhouden, op zich geen verkeerd idee.’

Bomenkap
Bij veel van de brede zandpaden waar we op rijden, is intensief onderhoud ogenschijnlijk niet nodig. Ze nodigen wel uit om een versnelling hoger te schakelen. Eenmaal in het gebied rijden we al snel langs de heide. Betty: ‘De heide is hier weer komen opzetten. Vroeger zijn veel dennen geplaatst voor de Limburgse mijnbouw. Omdat de vennen dreigden te verdrogen zijn in 2013 veel van deze bomen gekapt en is een deel van het bos omgevormd tot heide.’ Op verschillende plekken is deze heide afgeschermd door lage paaltjes met ijzerdraad. ‘Met die draadjes zijn de ruiters niet zo blij. De bedoeling is dat wandelaars erachter blijven, maar die trekken zich daar niet altijd iets van aan. Staatsbosbeheer stond ervoor open om die draden weg te halen. Typisch zo’n voorbeeld waarin je met elkaar tot een oplossing komt,’ aldus de regioconsulent. De brede paden zijn goed gemarkeerd – ‘De routebewijzering is na de bomenkap helemaal weer in orde gemaakt’ – en geschikt voor zowel ruiters als menners. De palen met paars gekleurde bordjes, met daarop een wit symbool van een hoefijzer dat een menwagenwiel omsluit, benadrukken het nog eens extra. Bijzonder is ook het glooiende landschap, veroorzaakt door rivierduinen. ‘Het schijnt dat vanuit de Maas, die hier in de IJstijd liep, een soort stuifzand is achtergebleven. Volgens mij zitten er ook nog grafheuvels tussen van heel lang geleden. Tijdens de bomenkap zijn er heel oude menselijke resten gevonden’, doceert Delgijer.

Knoflookpad
Aangekomen bij de eerste vennen blijkt de heide hier prachtig bij aan te sluiten. Het geheel oogt zelfs schilderachtig. De fotograaf wordt enthousiast en maant de dames om in actie te komen met hun paarden. Allen zijn duidelijk trots op dit gebied. Betty: ‘Het voelt echt een beetje als ons gebied. We rijden ook wel eens op de Veluwe. Dat vinden we mooi en is natuurlijk groter, maar dit doet er qua schoonheidniet voor onder.’ In totaal zijn er 27 van dergelijke vennen in dit gebied. We staan nu aan het Meeuwenven, want ze hebben allemaal een eigen naam. Naast een mooie flora bieden de vennen een bijzondere fauna. Maar liefst elf van de zestien amfibieënsoorten die we in Nederland kennen, komen in dit gebied voor, waaronder de zeldzame knoflookpad. ‘Die hebben hier de ideale omstandigheden. Hier zitten ook altijd veel ganzen te broeden en er zijn diverse dassenburchten te vinden, sommigen 800 jaar oud met gangen van wel 100 meter.’ Na het aanschouwen van het natuurschoon bij verschillende vennen is het tijd om dit gebied te verlaten. Op de weg terug komen we langs een kudde schapen die hier wordt gehoed en gescheiden van ons achter verplaatsbaar gaas graast.

Extra route
Als we eenmaal de Overasseltse en Hatertse Vennen achter ons hebben gelaten, heeft Betty nog een leuke toegift: een bezoekje aan de naburige Boerderij De Eikenhorst, gelegen aan het grote Wijchense Ven. We moeten daarvoor over een klein stukje verharde weg. De ijzers van Isis klinken ritmisch op het asfalt als we de boerderij annex uitspanning naderen om te stoppen voor een kop koffie. De paarden kunnen de hoofden naar beneden steken op het grasveld terwijl wij genieten van het uitzicht aan het water. De uitbater vertelt erover: ‘Dit hoort niet bij de Overasseltse en Hatertse vennen, maar is een voormalige rivierarm, zeer waarschijnlijk van de rivier de Rijn. In de Tweede IJstijd zijn de rivieren door het opstuwen van het ijs verschoven. Dat weten ze sinds de jaren zestig. Toen zijn bij werkzaamheden voor een nieuwe wijk in Nijmegen beginselen gevonden van de Rijn. Ze weten ook dat de Maas en de Rijn elkaar in deze regio ergens moeten hebben gekruist. Dit is een serieuze plas, maar niet één water. Er ligt nog een dam tussen en de twee wateren staan daar met elkaar in verbinding.’ Op de weg terug naar de pensionstal komen we over de genoemde dam. Hier gaan we een stukje langs de openbare weg waar ook een mooi ruiterpad loopt dat ons verder richting het originele beginpunt brengt. ‘De gereden route is in totaal zeker vijftien kilometer lang en daar kan nog tien kilometer bij komen,’ aldus Betty. ‘Als je hier verder rechtdoor gaat, kom je bij recreatieplas de Berendonck uit. Daar lag ooit een heel mooie route, maar die is komen te vervallen bij de aanleg van een groot saunacomplex. Een groot deel ligt er nog. We willen dit graag weer herstellen en zijn daarover momenteel in gesprek.’

Rijd deze route zelf!
Op ons platform buitenrijden.nl vind je een kaart en GPS bestanden om te downloaden zodat je deze mooie route zelf kunt rijden!

Dit artikel verscheen eerder in Paard&Sport voorjaar 2020. Paard&Sport is het officiële ledenmagazine van de KNHS voor alle leden vanaf 13 jaar en vast onderdeel van het KNHS-lidmaatschap. Meer informatie vind je hier. 

©KNHS 2020, overname is niet toegestaan

Foto's: Imadia.nl 

Ander Nieuws

  • Leren paardrijden: De fasen van een sprong
    Leren paardrijden: De fasen van een sprong
  • Titelverdedigers van start bij NK voor springruiters
    Titelverdedigers van start bij NK voor springruiters
  • WK Jonge Springpaarden 2020 in Lanaken gaat niet door
    WK Jonge Springpaarden 2020 in Lanaken gaat niet door