­ Longen - KNHS

Longen

Vijftig liter. Dat is zo ongeveer de longinhoud van een paard. Zet dat af tegen de zeven liter van een mens en je weet hoe groot de longen zijn. Hoe werken die en wat kan eraan mankeren?

Het ademhalingssysteem lijkt op dat van de mens, maar dan veel groter. Het paard heeft twee longen min of meer naast elkaar in de borstkas. De mens heeft een longinhoud van zo'n zeven liter, een paard wel vijftig liter. De longen halen de zuurstof uit de lucht en geven vervolgens het koolzuur af aan de lucht. Het paard ademt in via de neus, de luchtpijp en de grote en kleine longpijpjes. Dan komt de lucht in de longblaasjes. Die hebben een heel dunne wand, waar een bed van kleine vaatjes omheen ligt. Hier neemt het bloed zuurstof op uit de longblaasjes en wordt het koolzuur uit het bloed aan de lucht afgegeven. Dan wordt de lucht weer uitgeademd.

Wat is normaal?
De normale ademhalingsfrequentie in rust is 8-14 ademhalingen per minuut. Bij een gezond paard is de ademhaling nauwelijks zichtbaar. Als een paard problemen heeft met de ademhaling, kun je die veel beter zien, zeker schuin van achter bij de flanken.


Wat zijn de drie meest voorkomende problemen?

In de voorste luchtwegen: cornage, een verlamming van doorgaans de linkerstemband door een slecht werkende zenuwvoorziening. De zenuw die de linkerstemband en het linkerkraakbeentje van impulsen voorziet, is de nervus recurrens. Dit is een heel lange zenuw die makkelijk minder goed werkt. Dat is deels genetisch en er wordt in de fokkerij streng op gelet. Cornage treedt vooral op bij grote paarden.

In de luchtpijp: een sabelschedeluchtpijp komt soms voor bij Shetlanders. De wand van de luchtpijp is minder goed van bindweefsel voorzien en bij inspanning en dus grotere zuigkracht klapt deze dicht. De pony wordt erg benauwd en maakt ene snurkend geluid. Als het dier tot rust komt of zelfs flauwvalt., ontspant de samengeklapte luchtpijp en komt de ademhaling doorgaans weer gewoon op gang.

In de longen: astma komt veel voor bij paarden die grotendeels op stal worden gehouden. Ze zijn nogal eens overgevoelig voor stof, en vooral in hooi zit veel stof. De luchtpijpen en luchtpijpjes maken teveel slijm aan en de spiertjes in de wand ‘verkrampen’. Door de overmaat aan slijm en het samentrekken van de luchtpijpjes gaat de ademhaling moeilijker, vooral het uitademen. Het paard gaat naknijpen. Dit is te zien in de flanken en als het ernstig is ook in de vorm van neusvleugelen en anusbewegingen. De problemen verminderen als het hooi goed wordt natgemaakt of wordt vervangen door kuil, als de paarden veel buiten lopen en als de omgeving zo stofvrij mogelijk wordt gehouden. De dierenarts kan eventueel medicatie voorschrijven. Di kan een middel zijn om het aanwezige slijm beter op te lossen en naar buiten te laten vegen door de borstcellen, of een middel ter onderdrukking van de allergische reactie, dat de slijmproductie en het samenknijpen van de kleine luchtpijpjes vermindert. Om het overtollige slijm kwijt te raken, hoesten de paarden nogal eens.

Wanneer moet ik in actie komen?
Als je paard zichtbaar ademhaalt, dus met duidelijk bewegende flanken, een bijgeluid maakt of hoest, is het verstandig om dit met je dierenarts te bespreken. Veel problemen zijn in een vroeg stadium makkelijker te genezen of te managen dan in een chronisch stadium.

Bron: Paard&Sport voorjaar 2017 - Veterinair artikel door Marianne Sloet

Ander Nieuws

  • Maikel van der Vleuten wint Wereldbekerwedstrijd La Coruňa
    Maikel van der Vleuten wint Wereldbekerwedstrijd La Coruňa
  • Bram Chardon derde in Genève
    Bram Chardon derde in Genève
  • Andrew Heffernan volgt Bettina Hoy op als bondscoach Eventing TeamNL
    Andrew Heffernan volgt Bettina Hoy op als bondscoach Eventing TeamNL