KNHS College Tour over Hoefbevangenheid: ‘Voorkomen is beter dan genezen’

Geplaatst op 13 september 2019

‘Hoefbevangenheid is één van de meest welzijnsbedreigende aandoeningen van deze tijd. Maar het staat niet op zichzelf, het is in 90% van de gevallen een uiting van een onderliggende hormonale ziekte. Het ontstaan is een ingewikkeld proces, net als de behandeling ervan. Dus voor hoefbevangenheid geldt: voorkomen is beter dan genezen.’ Deze belangrijke boodschap gaf Esmee Smiet mee aan alle aanwezigen van de allereerste KNHS College Tour over Hoefbevangenheid op woensdagavond 11 september.

Tientallen paardenliefhebbers kwamen naar Ermelo om hun kennis te verbreden over hoefbevangenheid. De KNHS College Tour werd verzorgd door Esmee Smiet, Europees Specialist Interne Geneeskunde van het Paard en als dierenarts verbonden aan onder andere KNHS-partner Boehringer Ingelheim Animal Health. Esmee onderstreept dat hoefbevangenheid een veel voorkomende en zeer ernstige aandoening is voor het paard. Plus dat het ook een heel actueel onderwerp is, aangezien de Grand Prix-topper Apache van Emmelie Scholtens onlangs is overleden aan de gevolgen van hoefbevangenheid.

Hoe herken je hoefbevangenheid?
Esmee begint de College Tour met uitleg over wat hoefbevangenheid precies is en welke veranderingen er dan in het lichaam plaatsvinden. Esmee: ‘Bij hoefbevangenheid (laminitis) treedt er een ontsteking op tussen de hoefnagel en het weefsel, oftewel in de lamellen. Er ontstaan scheurtjes in de verbindingen en dat veroorzaakt veel pijn bij het paard. Je kunt een hoefbevangen paard op verschillende manieren herkennen. De meest opvallende symptoom is de kenmerkende houding waarbij het paard zijn gewicht van de voorhoeven haalt en als het waren naar achteren leunt. Maar ook warme hoeven, pulseren van de kroonrand en op ‘eieren lopen’ zijn symptomen. Hoefbevangenheid kan een subtiele, lange aanloop hebben maar het kan ook binnen 24-48 uur zeer acuut worden.’

Oorzaken hoefbevangenheid
Maar wat veroorzaakt nu hoefbevangenheid? Esmee: ‘We weten dat insuline een grote rol speelt in het ontstaan van hoefbevangenheid. Uit onderzoek blijkt dat een paard die een teveel aan insuline in zijn lichaam krijgt, hoefbevangen wordt. Teveel insuline kan aangemaakt worden door het eten van niet-structurele-koolhydraten zoals vers gras (met veel fructaan, vaak in het voorjaar en najaar), grote hoeveelheid krachtvoer of vet kuilvoer. Maar ook overgewicht kan een oorzaak zijn want vetweefsel maakt hormonen aan die de verwerking van insuline in het lichaam ontregelen. Bij 90% van de gevallen die in de kliniek worden aangeboden met hoefbevangenheid liggen hormonale aandoeningen ten grondslag zoals EMS (Equine metabool syndroom) en PPID (ook wel bekend als ziekte van Cushing). PPID heeft gelijkenissen met de ziekte van Parkinson voor mensen waarbij een disbalans ontstaat van de hormoonhuishouding in de hersenen. Met een bloedtest kan PPID worden aangetoond. EMS is een stofwisselingsziekte die een stuk lastiger is om te diagnosticeren maar waarbij vooral naar het klinische beeld wordt gekeken. Overgewicht is een belangrijk symptoom. Van paarden en pony’s met EMS wordt vaak gezegd dat ze dik worden van de ‘lucht’.’

Wat kun je zelf doen?
Esmee: ‘Als je zelf een paard hebt met een verhoogd risico op hoefbevangenheid zijn er aantal dingen die je kunt doen. Aangezien het eten van suikers een grote boosdoener is kun je beginnen met aanpassingen in het rantsoen. Geef je paard bijvoorbeeld strategisch weidegang, dus laat hem in de wei laten op momenten dat het fructaangehalte laag is. Ook slowfeeders, hooinetten of zelfs graasmaskers kunnen een uitkomst bieden. Paarden die een dusdanig overgewicht hebben dat ze een zeer groot risico lopen op hoefbevangenheid moeten op dieet worden gezet. Daar zijn verschillende richtlijnen voor die je kunt aanhouden zodat je paard wel genoeg binnen krijgt en toch gewicht verliest. Het is lastig om daar de juiste balans in te vinden want je moet ook opletten dat je paard geen last krijgt van maagzweren. Begeleiding van een dierenarts is daarom aan te raden. Maar geef zelf ook niet te snel op, want ook al zie je misschien nog geen verschil aan de buitenkant dan kan er aan de binnenkant al verandering optreden in de vetopslag. Een paard goed laten afvallen vergt veel tijd en geduld. Verder is het allerbelangrijkste om je paard meer beweging te geven. Door te bewegen verandert de insuline verwerking in het lichaam en verlaag je het risico op hoefbevangenheid. Dus geef je paard de beweging die hij nodig heeft en voorkom dat je paard hoefbevangen raakt want voorkomen is beter dan genezen.’

Meer over de KNHS College Tour
Als je paardrijdt, dan ben je nooit uitgeleerd. Je kunt altijd beter leren rijden, maar je kunt je zelf ook op andere vlakken ontwikkelen. Bijvoorbeeld via de 'KNHS College Tour' (Voorheen Hippische Leergang).  Een KNHS College Tour is een cursus van één of meerdere dagen waarin je meer leert over een specifiek onderwerp. Voor sommige colleges kan je als instructeur zelfs licentiepunten verdienen. Inschrijven voor een KNHS College Tour verloopt via Mijn KNHS. Let op dat je je op tijd aanmeldt want vol=vol.

De volgende KNHS College Tours staan gepland:
3 oktober: KNHS College Tour Ruitervoorkeuren met Suzanne Heemskerk
8 oktober: KNHS College Tour Trainen Ruiter en Paard met Karin Retera
29 oktober: KNHS College Tour Mennen met Ad Aarts

Meld je aan voor het Facebook Event van de KNHS College Tours om op de hoogte te blijven van het laatste nieuws hierover.

Kijk meer informatie en een overzicht van alle KNHS College Tours op www.knhs.nl/knhscollegetour

Foto: www.arnd.nl

Categorie: KNHS College Tour, Hoefbevangenheid

Ander Nieuws

  • Van Grunsven en Wennemars zijn het roerend eens bij KNHS Talentenplan
    Van Grunsven en Wennemars zijn het roerend eens bij KNHS Talentenplan
  • Data KNHS-Indoorkampioenschappen 2020
    Data KNHS-Indoorkampioenschappen 2020
  • Loop jij tijdens je training ook steeds tegen dezelfde dingen aan?
    Loop jij tijdens je training ook steeds tegen dezelfde dingen aan?