Leren paardrijden: Buiging en stelling

Geplaatst op 11 februari 2019

Elke week kan je meer lezen en leren over dressuur op verschillende niveaus. Vandaag staan buiging en stelling centraal. Het rijden van de juiste buiging en stelling leer je al gauw en zal je je hele ruiter carrière nodig hebben. Van het rijden van een wending of een volte tot appuyeren op het hogere niveau. Hoe doe je dat nou eigenlijk en wat houden buiging en stelling precies in en wat is het verschil?

In wendingen en voltes moet je paard iets naar binnen kijken, stelling noemen we dat. Ook zal hij in zijn lijf wat moeten buigen om de lijn van een volte of wending te kunnen lopen. Het lukt niet als zijn lijf recht blijft. Zijn hals en lichaam moeten net zo gebogen zijn als de volte, buiging noemen we dat.

Rijden met buiging en stelling, hoe doe je dat?
Hoe rijd je een paard in de juiste buiging en stelling? Daarvoor kijk je op tijd waar je heen gaat en draai je je schouders ook in die richting. Dus als je op een volte naar rechts gaat, draai je je rechterschouder naar achteren en je linkerschouder naar voren. Bij een volte naar links is dat andersom. Sturen doe je met twee handen. Doe ze allebei een beetje naar binnen, maar let op dat je buitenhand niet over de manenkam komt. Houd je binnenbeen lang en blijf in evenwicht midden boven je paard zitten. Stel je voor dat je binnenbeen een ‘paaltje’ is waar jouw paard omheen buigt. Je buitenbeen gaat iets naar achteren om te zorgen dat hij om je binnenbeen buigt. Blijf goed rechtop zitten en ga niet scheef hangen. Als je paard teveel naar binnen gaat en de volte te klein wordt, moet je niet aan je buitenteugel trekken. Dan buigt hij namelijk de verkeerde kant op. Let op je evenwicht. Als je zelf teveel naar binnen hangt, bestaat de kans dat je paard daarom naar binnen valt. Leg de kuit van je binnenbeen tegen je paard. Houd contact met je buitenteugel, terwijl je binnenteugel ervoor zorgt dat je paard naar binnen blijft kijken. Druk dan met je binnenkuit tegen zijn buik en ga met je lichaamsgewicht mee naar buiten, zodat de volte weer groter wordt.

Als je paard teveel naar buiten gaat en de volte te groot wordt, controleer dan of je niet teveel aan de buitenkant zit. Ga niet aan de binnenteugel trekken, want je paard zal dan alleen zijn hoofd naar binnen doen. Ga iets meer op de binnenkant zitten (als je dit doet, voel je de binnenstijgbeugel goed onder je voet). Houd contact met je buitenteugel door deze tegen de hals te houden en druk met je buitenbeen tegen zijn buik om de volte kleiner te maken.

Wat is lengtebuiging
Met lengtebuiging wordt bedoeld dat het paard in zijn lengte-as (wervelkolom) evenredig zijdelings inbuigt, voor zover zijn lichaam dit toelaat. Het paard is in de rugwervels namelijk minder buigzaam dan bijvoorbeeld in de halswervels. Dit komt doordat de rugwervels lange dwarsuitsteeksels hebben, de ribben. Lengtebuiging ontstaat door het vermeerderd onderbrengen van het binnenachterbeen. Lengtebuiging hangt dus nauw samen met impuls en verzameling en begint altijd door het motiveren van de achterhand tot grotere draagkracht. Voor het verkrijgen van een correcte lengtebuiging is het belangrijk de halswervels niet overmatig zijdelings in te buigen. In dat geval loopt het paard over de buitenschouder weg en kan er van een correcte lengtebuiging geen sprake zijn.

De zijdelingse buiging moet altijd evenredig zijn met de gevraagde halsbuiging, dit zowel naar links als naar rechts. Wanneer de buiging in een paard evenredig blijft, betekent dit dat jij in staat bent om de opgewekte impuls vanuit de achterhand door het lichaam van het paard recht naar het bit toe te laten vloeien, zonder dat deze impuls naar links of rechts via de schouder verloren gaat.

Stelling is plaatselijk, in de verbinding hoofd/hals in de voorhand van het paard. Dit in tegenstelling tot lengtebuiging, die ontstaat vanuit een dragende achterhand en die invloed heeft op het gehele gaan van het paard. De buiging die het paard kan tonen is veelal afhankelijk van zijn bouw, de aanleg en de africhtingsgraad.

Verschillende soorten buiging:

  • Lengtebuiging. Hierbij is het paard door het hele lichaam zijwaarts gebogen (van hoofd tot staart). Het goed gereden paard toont lengtebuiging in alle voltes, wendingen, zijgangen en figuren.
  • Opwaartse buiging. Hoe meer verzameld hoe meer opwaartse buiging in de (totale) wervelkolom.
  • Buiging in gewrichten. Hoe meer het paard tot dragen wordt gebracht, des te meer gewicht de achterhand draagt, des te meer buiging van de gewrichten hierbij nodig is.

Wat is stelling
Er is sprake van stelling wanneer het paardenhoofd enigszins zijdelings naar binnen is gesteld ten opzichte van de hals. Het hoofd is hierbij achter de kaak ingebogen, waardoor de oorspeekselklier duidelijk zichtbaar wordt. Voor een rechtop zittende ruiter worden binnenoog en neusgat net zichtbaar.

Stelling komt tot stand wanneer je met je binnenbeen richting buitenteugel drijft, met de binnenhand lichte stelling vraagt en voelt wanneer het paard wil nageven op de binnenteugel. Als een paard de linkerstelling en rechterstelling in gelijke mate wil aannemen, kan hij zich beter loslaten in zijn lichaam. Het paard is daardoor ontvankelijker voor de ruiterhulpen en kan deze gemakkelijker omzetten in datgene wat jij van hem vraagt.

Stelling wordt in bepaalde oefeningen gevraagd, zoals in schouderbinnenwaarts of appuyeren.

De verschillen tussen stelling en lengtebuiging kunnen we als volgt samenvatten:

Lengtebuiging:

  • Ontstaat vanuit achterhand.
  • Hangt nauw samen met impuls en verzameling.
  • Moet evenredig zijn met gevraagde zijdelingse halsbuiging.
  • Is een teken van controle op draagkracht achterhand.

Stelling:

  • Achter de kaak zijdelings inbuigen van het hoofd.
  • Teken van loslaten in het lichaam.
  • Onderdeel van oefeningen zoals schouderbinnenwaarts en appuyeren.

De juiste buiging en stelling

Wil je meer weten over buiging en stelling? Of heb je hulp nodig met de uitvoering hiervan? Vraag dan je instructeur om hulp.

Eerder verschenen in deze reeks Leren Paardrijden:

De Zit
De Hulpen
Het correct rijden van wendingen
Aanleuning en nageeflijkheid
Activiteit en impuls
De stap
Doorzitten
Beugels op maat maken
Regels in de rijbaan
De Middendraf
Wijken voor het been
De verzameling

Meer weten?
In het boek 'Leer Paardrijden met Plezier', dat onderdeel is van de KNHS Ruiteropleiding Brons, vertellen we je alles over leren paardrijden. De KNHS Ruiteropleiding bestaat uit drie fasen (brons, zilver en goud) en leidt op van eerste paardrijles tot en met het hoogst haalbare niveau. De ruiteropleiding wordt aangeboden op FNRS-maneges. De dichtstbijzijnde manege bij jou in de buurt vind je hier. Heb je een eigen paard vraag dan je instructeur om je te helpen de theorie om te zetten in de praktijk. 

Meer informatie KNHS Ruiteropleiding.

Overname tekst- en beeldmateriaal niet toegestaan

 

Categorie: Leren paardrijden

Ander Nieuws

  • Leren paardrijden: Gymnastiseren en trainingsresultaat
    Leren paardrijden: Gymnastiseren en trainingsresultaat
  • Leren paardrijden: Gewichtshulpen
    Leren paardrijden: Gewichtshulpen
  • Leren paardrijden: Sturen
    Leren paardrijden: Sturen