#WoensdagWelzijnsWeetje ontwormen

Geplaatst op 16 oktober 2019

Vrijwel alle paarden in Nederland zijn in meer of mindere mate besmet met wormen. Deze wormen leggen duizenden eieren die met de mest worden uitgescheiden, waarna ze binnen enkele dagen uitkomen. De wormlarven kunnen een kleine afstand overbruggen en worden dan tijdens het grazen opgenomen door het paard. De larven maken vervolgens een tocht door het lichaam, waarbij ze op verschillende plaatsen schade kunnen aanrichten. Uiteindelijk nestelen de larven zich in de darmwand en groeien daar uit tot volwassen wormen. Die leggen weer eieren en de wormcyclus begint opnieuw.

Je kunt deze cyclus op twee plaatsen doorbreken: inwendig en uitwendig. De herbesmetting met wormlarven kun je verminderen met een goed weidemanagement. Je vermindert een wormbesmetting door mest binnen drie dagen te verwijderen, dus voordat de larven uit de eitjes komen. De inwendige wormbestrijding bestaat uit het toedienen van wormpasta’s.

Welke wormen?
In Nederland vormen infecties met kleine bloedwormen (cyathostominae = kleine strongyliden) het grote probleem. De larven van deze wormen beschadigen de darmwand, waardoor vermageren en/of diarree kan ontstaan. In de winter kunnen de larven van de kleine bloedwormen gaan ‘slapen’ in de darmwand. Als die larven, meestal in de winter of het voorjaar, massaal ‘wakker worden’ en uitbreken, kunnen bij vooral jonge paarden ernstige klachten ontstaan. Infecties met grote bloedwormen (grote strongyliden), die een trektocht door het lichaam maken, komen in Nederland vrijwel niet meer voor, in ieder geval niet op bedrijven die eenmaal per jaar met ivermectine of moxidectine behandelen. De veulenworm (Strongyloides westeri) en de spoelworm (Parascaris equorum) geven eigenlijk alleen bij veulens problemen. In de mest kunnen eieren of eventueel wormen worden gevonden. Lintwormen (Anoplocephala) worden meestal alleen gevonden als er kleine witte stukjes (proglottiden) op de mest zitten. In deze stukjes zitten de eieren. De aarsmade (Oxyuris equi) is een aparte worm, want die geeft geen diarree, vermagering of koliek, maar jeuk rond de anus (onder de staart). Daar kan de dierenarts mestonderzoek naar doen, maar beter nog een plakbandpreparaat van de huid net onder de anus nemen en onder de microscoop bekijken.



Wormbesmetting
Een ernstige wormbesmetting kan inwendige schade veroorzaken. Het is dus goed om alert te zijn. Een wormbesmetting kan een of meer van de volgende symptomen geven:
• verminderde conditie
• gewichtsverlies
• doffe vacht
• opgezette buik
• diarree
• koliek

Resistentie tegen ontwormmiddelen
Enkele jaren geleden werd duidelijk dat wormen, en met name de bloedwormen, ook tegen de moderne ontwormmiddelen weerstand (= resistentie) ontwikkelden. Gezien het feit dat er voorlopig geen nieuwe ontwormmiddelen beschikbaar zullen komen voor paarden, moeten we verstandig omgaan met de middelen die we momenteel ter beschikking hebben en die gedoseerd inzetten.

Ontwormmiddelen alleen op recept
Om het gebruik van ontwormmiddelen beter te kunnen begeleiden besloot de overheid in 2008 dat ontwormmiddelen uitsluitend nog op recept van een dierenarts mogen worden verstrekt. De overheid heeft ervoor gekozen om de verantwoordelijkheid voor het gebruik van ontwormmiddelen bij de dierenarts neer te leggen, omdat hij de kennis heeft om een goed wormbestrijdingsplan te maken met zo min mogelijk gebruik van ontwormmiddelen.

Plan voor ontwormen
Samen met de paardenhouder maakt de dierenarts een plan voor de wormbestrijding. Wanneer er paarden van meerdere eigenaren op een pensionstal staan, moet voor het hele bedrijf en alle aanwezige paarden een plan worden gemaakt. Voor een goed plan is een zorgvuldige inventarisatie nodig. Hoeveel paarden zijn er, hoeveel weiland is beschikbaar, wat is de leeftijd van de paarden, worden er ook andere dieren geweid (‘wisselbeweiding’) of wordt af een toe een snede gehooid? Ook wordt er vaak van alle of een deel van de aanwezige paarden mest verzameld om mestonderzoek op wormeieren te kunnen doen. Al deze factoren spelen een rol. De dierenarts kan hier veel meer over vertellen.

Ontwormen nodig?
De oude regel van iedere 6 weken tot 3 maanden ontwormen is echt achterhaald. Wel kunnen paarden in het najaar in overleg met de dierenarts eenmaal worden ontwormd om eventueel ‘slapende’ bloedwormen (oktober/november), een eventuele infectie met horzeleieren (december) en/of lintwormen (november/december) te bestrijden. Jonge paarden (jonger dan 4 jaar) die op drukbegraasde weilanden worden gehouden, hebben een andere regime nodig. Overleg dit met je dierenarts.

Lees meer over wormbestrijding

Bron: Paard&Sport magazine i.s.m. Faculteit Diergeneeskunde Utrecht

Overname tekst en beeld niet toegestaan

Categorie: ontwormen, wormbestrijding, ontwormmiddel, ontwormpasta, wormenspuit, bloedworm, lintworm, strongyliden, worminfectie

Ander Nieuws

  • Dressuurruiter Edward Gal als menner in Studio Sport
    Dressuurruiter Edward Gal als menner in Studio Sport
  • WK’s paardensport in 2022 naar Herning en Pratoni del Vivaro
    WK’s paardensport in 2022 naar Herning en Pratoni del Vivaro
  • Jeroen Houterman gekozen in FEI Driving Committee
    Jeroen Houterman gekozen in FEI Driving Committee