­ KNHS College Tour Astma bij paarden: Stof tot nadenken - KNHS

KNHS College Tour Astma bij paarden: Stof tot nadenken

Geplaatst op 19 maart 2020

De College Tour van 9 maart stond in het teken van astma bij paarden. Esmee Smiet paardendierenarts en Europees Specialist Interne Geneeskunde van het Paard, vertelde de aanwezige paardenliefhebbers alles over de luchtwegen van onze paarden. Uit haar verhaal blijkt astma en stof direct met elkaar in verband te staan.

“Hoort een paard te hoesten?” vraagt Esmee Smiet de aanwezigen. “Het ‘nee’ dat vanuit de zaal klinkt, blijkt het goede antwoord. “Een paard hoest doordat zijn slijmvlies geïrriteerd is”, zegt Smiet. “Als je een keer een kuchje hoort hoef je je daar niet direct ernstig bezorgd om te maken maar in principe is elk kuchje er een teveel. Een kuchje betekent namelijk irritatie van de slijmvliezen en als een paard op regelmatige basis hoest, is er iets niet in orde. Een paard hoest bijvoorbeeld doordat hij stofdeeltjes inademt of omdat hij last heeft van slijm dat hij moet ophoesten. Dat slijm kan veroorzaakt worden door een infectie – denk aan een virus of een bacterie – maar ook door irritatie en ontsteking van de luchtwegen. Astma omvat alle chronische, niet-infectieuze ontstekingen van de diepere luchtwegen; daarmee bedoelen we het laatste deel van de longen. De ontsteking wordt veroorzaakt als reactie op antigeen. Een deeltje waar ze overgevoelig voor zijn en dus ontsteking opwekt. Bij paarden uit astma zich in hoesten, neusuitvloeiing, benauwdheid en logischerwijs ook in verminderde prestaties.”

Luchtwegonderzoek voor astma
Om astma aan te tonen is luchtwegonderzoek nodig. Smiet: “Soms zie je bij een paard dat hoest dat hij ook in rust snel ademt en vb. een snotneus heeft, maar als je niets ziet zegt dat nog niets over de binnenkant van de luchtwegen. Soms laten we het paard even bewegen zodat de longen zich ontplooien en je beter kunt horen wat er in het achterste deel van de longen gebeurt. Ook kun je met een camera via de neus de luchtpijp in, om te bekijken wat er daar aan de hand is, maar daarmee kun je nog niet heel diep in de longen kijken. Om een beeld te krijgen van wat er in de longen aan de hand is, doen we een longspoeling. We spoelen de longen met 250 milliliter water, waarin we dan kunnen zien welke ontstekingscellen aanwezig zijn.”

Altijd hetzelfde: stof
Esmee vertelt dat astma bij paarden kan lijken op humane astma. Bij zowel mens als paard kan, als de astma onbehandeld blijft, blijvende schade aan de longen ontstaan. Bij beide kun je de klachten verminderen door inhalatiemedicatie te gebruiken; een zogenaamd ‘pufje’ met corticosteroïden. (Smiet: “Let wel op dat de dierenarts een middel voorschrijft dat is getest op paarden. Humane middelen werken niet zomaar ook bij paarden.”)

Het belangrijkste verschil tussen equine en humane astma is echter, zo vertelt Smiet: “Bij mensen is het soms zoeken naar het allergeen dat de klachten veroorzaakt. Bij paarden is dat eigenlijk altijd hetzelfde: stof. En minstens zo belangrijk: bij een mens met astma kun je altijd aantonen dat dit aanwezig is. Als je echter een paard met astma in een schone omgeving zet, waar hij geen last meer heeft van stof uit bijvoorbeeld hooi of stro, dan verdwijnt ook de ontsteking. Dan kan het paard weer normaal gaan functioneren. Let echter wel: de gevoeligheid voor stof blijft aanwezig. Zodra je minder secuur met de omgeving omgaat of vb. stro gaat gebruiken, komen de klachten terug.”

Wat kun je doen?

Zorg voor zo min mogelijk stof op stal door:

  • Het paard veel buiten te laten.
  • Te zorgen voor een goed geventileerde stal. Als je spinnenwebben ziet, is de ventilatie niet optimaal. Ook plakken de stofdeeltjes op de spinnenwebben.
  • Als bodembedekker geen stro te gebruiken maar bij voorkeur houtkrullen of stro pellets.
  • Hooi twintig tot dertig minuten te weken in water voordat je het voert.
  • Hooi niet vanuit een ruif of net te voeren, maar op de grond te leggen. Dan krijgt het paard veel minder stof in zijn neus.
  • Ook in de trailer geen hooinet te hangen.
  • Niet te vegen of op te strooien als het paard in de stal staat. Eigenlijk met alle activiteiten in de stal je paard buiten houden.
  • Hooi waarin je schimmel aantreft niet meer te voeren. Ook als er geen schimmel zichtbaar is, bevinden er zich sporen in het hooi waar een paard met astma extra gevoelig voor is.
  • Je krachtvoer kritisch te bekijken. Brokken of muesli waarin melasse zit, bevat beduidend minder stof dan onbewerkt gerst of haver.
  • Een hooistomer (hay steamer) te gebruiken. Mits je investeert in een goede en de stomer regelmatig reinigt.

Meer over de KNHS College Tour
Als je paardrijdt, dan ben je nooit uitgeleerd. Je kunt altijd beter leren rijden, maar je kunt je zelf ook op andere vlakken ontwikkelen. Bijvoorbeeld via de 'KNHS College Tour'. Een KNHS College Tour is een cursus van één of meerdere dagen waarin je meer leert over een specifiek onderwerp. Voor sommige colleges kan je als instructeur of jurylid zelfs theoriepunten voor je licentie verdienen. Inschrijven voor een KNHS College Tour verloopt via Mijn KNHS

In verband met het coronavirus zijn de KNHS College Tours in elk geval tot en met 6 april geannuleerd. Er wordt voor de reeds geplande College Tours naar een nieuwe datum gezocht. Als je je al had ingeschreven voor de nieuwe datum, blijft je inschrijving geldig. Kan je niet op de nieuwe datum, dan krijg je je inschrijfgeld retour. Zodra de nieuwe data bekend zijn worden deelnemers hierover geïnformeerd en maken wij dit bekend via  www.knhs.nl/knhscollegetour en sociale media. 
Kijk meer informatie en een overzicht van alle KNHS College Tours op www.knhs.nl/knhscollegetour

Foto: Janine Verschure

Ander Nieuws

  • KNHS-leden over de rol van paarden in coronatijd (deel 5)
    KNHS-leden over de rol van paarden in coronatijd (deel 5)
  • Dressuurtop TeamNL traint in Ermelo *Met Video*
    Dressuurtop TeamNL traint in Ermelo *Met Video*
  • Trainingsadvies op paardrijden.nl
    Trainingsadvies op paardrijden.nl