­ Instructie met Alex van Silfhout - KNHS

Instructie met Alex van Silfhout

Geplaatst op 09 februari 2021

Bondscoach dressuur Alex van Silfhout helpt drie combinaties van M2-tot en met ZZ-Licht-niveau op het buitenterrein van het Nationaal Hippisch Centrum in Ermelo met de ontwikkeling van meer draagkracht en verzameling.

Voor draagkracht en verzameling zijn energie en impuls nodig. Overgangen en schakelingen helpen hierbij. Alleen met consequente hulpen kan de energie in het achterbeen worden vermeerderd. Consequente hulpen, op elk niveau, zijn daarbij een stokpaardje van Alex van Silfhout. ‘Je kunt een paard alleen vragen om de juiste reacties te geven als jouw hulp elke keer dezelfde is,’ horen we op deze trainingsmiddag veelvuldig van de Grand Prix-trainer uit Lunteren. ‘Hoe verder je komt, hoe sneller de reacties moeten zijn, ook in de oefeningen. Het moet eruitzien alsof het paard het vanzelf doet. Dat gaat alleen als je met energie door de oefeningen heen kunt rijden.’

Hoewel de ene ruiter daar handiger in is dan de andere, draait het volgens de bondscoach vooral om bewustwording. ‘Het hangt samen met onafhankelijk te paard zitten. Alleen dan kun je onafhankelijk met een hulp komen. Consequente hulpen zijn van belang als je verder wilt komen.’

 

VLIJTIG STAPPEN

Bij Desi Hermens en Goldwijn, waarmee de amazone uitkomt in de M2, gaat Van Silfhout voortvarend van start. Desi moet consequenter zijn in de manier waarop zij haar beenhulp toepast. ‘Probeer de stap vlijtig te houden. Dat doe je door een keer met je been te komen en daarna laat je je been weer afhangen. Als je met een hulp komt, moet er een duidelijke reactie komen.’ Door het schakelen stapt Goldwijn al vlot resoluter. In de daaropvolgende overgangen van stap naar draf is Alex kritisch op de inwerking van Desi’s benen. ‘Houd je benen zo stil mogelijk, ook al werk je er niet mee. Als je je bewust bent van wat je doet, kun je ook de reactie uitlokken die je wilt. Dat is niet alleen duidelijk voor het paard, maar ook voor jezelf als je weet wat je wilt doen.’

 

Om de geslotenheid in de galop te verbeteren, moet Desi de grens op blijven zoeken.

 

KWALITEITSVOLLE OVERGANGEN

Van Silfhout hamert op correcte overgangen en daarom willen we graag weten wanneer een overgang dan correct is gereden. ‘Energie is het belangrijkste. Een overgang moet met zo veel energie worden uitgevoerd dat aansluiting vanuit het achterbeen ontstaat en het paard tot dragen komt. Van daaruit wil ik op een kleine ophouding terug kunnen schakelen en de aanleuning fijn houden. Zo ontstaat steeds meer balans. Het probleem is dat veel ruiters in één keer alles op orde willen hebben. Ik verdeel het in tussenstappen. Ik wil eerst die energie, daarna wil ik terug kunnen op een ophouding en vervolgens is het tijd om de aanleuning zo stil en fijn mogelijk te houden in de overgang. Zonder energie ontstaat geen draagkracht en zonder draagkracht geen balans.’

 

DE GRENS OPZOEKEN

In het galopwerk zien we dat Goldwijn wat geslotenheid mist. ‘Je hebt een manier gevonden waarop je hem veilig in galop kunt houden. Het is nu zaak om hem te leren wat meer onder je te laten galopperen. Laat hem terugkomen door hem heel klein te waarschuwen met je hand. Het geeft niet als hij er tussendoor een keer uit valt. Dan tik je een keer met je been, zodat hij begrijpt dat hij in galop moet blijven. Zoek vooral de grens op, zodat hij leert om handiger te worden en begrip ontstaat voor het klein en onder je galopperen,’ legt Alex uit. Hoewel de grote ruin wel in staat blijkt om kleiner te galopperen, wordt de zuivere drietakt minder. ‘In eerste instantie maak ik daar geen probleem van. Uiteindelijk wil ik natuurlijk dat de takt bewaard blijft, maar voor nu kunnen we een keertje middelen.’ In de daaropvolgende contragalop ontstaat hetzelfde probleem. Goldwijn galoppeert prima door de oefening heen, maar mag daarin wat meer gewicht op het achterbeen nemen.

Als Desi probeert om de galop meer te sluiten, valt de ruin uit de contragalop. ‘Je hebt deze informatie nodig om te kijken in hoeverre je ongestraft kleiner kunt galopperen. Als je dit consequent blijft toepassen, krijg je energie onder je, in plaats van dat de galop alleen maar langzamer wordt,’ legt Alex uit.

 

GEWOONTE

‘Je hebt de gewoonte aangeleerd om een keer met been te komen, nog een keer met been te komen en dan pas de overgang te maken of te schakelen,’ zegt Alex als hij het losrijden van Michelle Weyl bestudeert. ‘Ik heb liever dat jouw merrie antwoord geeft op de eerste beenhulp. Daarna kun je je druk maken om de begrenzing van de aanleuning. Een hulp moet maximaal effectief zijn. Ben je te groot in je hulp? Dan heb je kans dat deze merrie zich afsluit, omdat ze wat overdonderd is. Met een te kleine hulp heb je kans dat er helemaal geen reactie komt. Probeer elke keer te leren van de reacties die je krijgt. Alleen zo krijg je in het naar voren schakelen een mooie energieke draf. Als je dan zelf zo stil mogelijk zit, krijg je een frisse, voorwaartse draf zonder dat je haar uit balans haalt en de aanleuning verstoort.’

 

Het vraagt om zelfdiscipline om op een hulp elke keer de goede reactie te verlangen, benadrukt Alex bij Michelle.

 

VAN SCHAKELEN NAAR VERZAMELING

‘Schakelen helpt om meer geslotenheid te krijgen, maar het gaat vooral om de manier waarop je die tempowisselingen en overgangen rijdt,’ vervolgt de  Grand Prix-trainer. ‘Het is zeker net zo belangrijk dat de ruiter zich ervan bewust is hoe het paard op de hulpen reageert. Schakelingen waarin je veel moet doen om überhaupt naar voren te gaan of juist veel moet helpen om meer te verzamelen, maken een paard niet beter. In alle gevallen moet de energie van achteruit komen. Van daaruit kun je het paard gevoeliger maken op je been, zodat het met meer energie aanpakt en die halve ophouding ook effect krijgt op het achterbeengebruik. Want dat is verzameling: vermeerdering van de energie in het achterbeen.’

Met haar zesjarige Just Black komt Michelle uit in de Z1. Door het rijden van overgangen van galop naar stap probeert de amazone uit Enschede meer verzameling te bewerkstelligen. ‘Als je denkt dat het misgaat, kom je al met een correctie. In deze overgang vind ik het belangrijk dat je eerst het gevoel krijgt dat je merrie druk overneemt op het achterbeen. Het maakt me dan niet uit als ze een keer over de teugel komt. Je kunt wel meerdere dingen tegelijk op willen lossen, maar het gaat erom dat ze het zelf doet. Je bent zelf deel van het probleem als je haar aan alle kanten helpt. Het is jouw taak om haar zelfredzaam te maken in plaats van dat je haar tegen je aan laat duwen en voorover laat vallen. Probeer daarom nog stiller te zitten en niet te veel te duwen in je zit.’ De merrie blijkt handig in haar manier van galopperen en komt gemakkelijk terug op het achterbeen. Nadat Michelle de galop zo weet te verzamelen dat Just Black daadwerkelijk gewicht overneemt op het achterbeen, maakt het duo overgangen waarin de balans gehandhaafd blijft.

Tempocontrole en houdingcontrole gaan hand in hand bij verzameling. ‘Veel paarden knikken te veel naar beneden weg,’ stelt de bondscoach. ‘Ruiters denken soms dat de nageeflijkheid of het ruggebruik toeneemt naarmate een paard lager of dieper gaat, maar er zijn meer mogelijkheden om een paard over de rug te laten komen. Ik zoek altijd naar de manier waarop dat zo gemakkelijk mogelijk gaat. Het ene paard laat zich in een lagere lijn beter los, maar er zijn minstens zo veel paarden die meer naar boven moeten bewegen om correct over de rug te komen.’

 

EERST NAAR VOREN

Bij Lindy van der Weerd gaat Van Silfhout net wat anders te werk. Lindy rijdt ZZ-Licht. Haar Favorite Girl of Ruby mag van de trainer net wat vlijtiger naar voren galopperen. Voordat aan de verzameling kan worden gewerkt, moet deze merrie eerst wat meer naar voren rekken. Van daaruit mag de amazone de galop terugschakelen, totdat ze voelt dat het paard ook de lendenen loslaat als ze wat meer gaat zitten in de galop.

In de daarop aangevraagde pirouettes merkt Alex op dat Lindy op haar niveau dezelfde neiging heeft als haar voorgangers. Ze probeert haar paard in de pirouettes te veel te ondersteunen, voor het geval het misgaat. ‘Zodra je gaat draaien, ben je elke pas aan het helpen. Als je dat doet, zeg je je eigenlijk tegen haar dat ze niet hoeft te luisteren, want je vraagt het toch meerdere keren. Laat je been afhangen en tik haar een paar keer aan met je been, maar alleen als dat nodig is.’

Het werkt, want met een afhangend been dat zo nu en dan alleen met een kleine tikkende correctie komt, draait deze merrie mooiere pirouettes waarin Lindy stiller kan zitten. ‘Zie je nou dat je je bemoeit met zaken waar je je helemaal niet mee moet bemoeien,’ knipoogt Alex.

 

 

Energie is de belangrijkste voorwaarde voor een correcte overgang, zoals hier bij Lindy en Favorite Girl of Ruby.

 

'BLIJF KRITISCH OP JEZELF'

Kenmerkend aan de training van Alex is dat hij tussendoor vragen stelt om de ruiters kritisch stil te laten staan bij hun hulpgeving. Welke hulp gaf je daar? Is het logisch om drie keer been te geven zonder reactie te krijgen? ‘Als je streng op jezelf let, merk je dat je vaak hulpen geeft zonder om reactie te vragen. De enige manier om verder komen is om dat bij jezelf te willen verbeteren. Dat vraagt om zelfdiscipline. Als je elke keer reactie eist op je hulp, kun je als vanzelf de verzameling verbeteren,’ besluit hij.

 

Wie is Alex van Silfhout?

Alex van Silfhout (1954) is sinds januari 2019 bondscoach van de Nederlandse dressuursenioren. Daarvoor was hij twee jaar bondscoach van de dressuurjeugd. Van Silfhout volgde de opleiding in Deurne en werkte daarna op Stal De Nieuwe Heuvel in Lunteren. Zijn eerste kaderpaard was De Saint Ursus d’Olympe, waarmee hij in de jaren negentig succes had. In 2007 en 2008 was hij met Olympus en Nimbly internationaal succesvol op het hoogste niveau, de laatste jaren reed Alex de internationale Grand Prix-ring in met Zep.

 

Masterclass van Alex!

Op videoplatform horseriding.academy volg je unieke masterclasses van paardensporticonen in binnen- en buitenland, onder wie Alex van Silfhout. In tien afleveringen neemt hij je mee in zijn (kennis)wereld. Alex vertelt over zijn levenslessen en manier van trainen en geeft een exclusief kijkje in de keuken van Stal Van Silfhout. Tijdens de masterclass rijden zijn zoon Diederik van Silfhout en de amazones Febe van Zwambagt en Anne Meulendijks verschillende paarden en Alex stapt ook zelf in het zadel. Op horseriding.academy vind je ook masterclasses van Rob Ehrens, Imke Schellekens en Marion Schreuder.

 

Beeld Arnd Bronkhorst

 

Dit artikel verscheen eerder in Paard&Sport najaar 2020. Paard&Sport is het officiële ledenmagazine van de KNHS voor alle leden vanaf 13 jaar en onderdeel van het KNHS-lidmaatschap. Meer informatie vind je hier.

 

©KNHS 2021, overname is niet toegestaan

 

 

 

 

Ander Nieuws

  • Advies voor paarden vanuit Valencia, de Sunshine Tour of elders op weg naar Nederland
    Advies voor paarden vanuit Valencia, de Sunshine Tour of elders op weg naar Nederland
  • CAI3* Kronenberg verplaatst naar mei en voegt 2* toe
    CAI3* Kronenberg verplaatst naar mei en voegt 2* toe
  • KNHS en FNRS volgen advies Sectorraad Paarden naar aanleiding van uitbraak Rhinopneumonie in Valencia
    KNHS en FNRS volgen advies Sectorraad Paarden naar aanleiding van uitbraak Rhinopneumonie in Valencia