­ Instructeurscongres: Word de mental coach van jouw paard – Dr. Marc Pierard - KNHS

Instructeurscongres: Word de mental coach van jouw paard – Dr. Marc Pierard

Geplaatst op 16 september 2022

Komende zondag vindt tijdens Horse Event het KNHS Instructeurscongres plaats. In de driehoek paard, ruiter, begeleider staat de instructeur centraal en heeft hij of zij de regie. Hoe vul je deze rol als instructeur optimaal in? Paardengedragsdeskundige Dr. Marc Pierard neemt ons mee in vragen als ‘Hoe leert een paard?’ en ‘Hoe passen we deze kennis echt goed toe tijdens het geven van instructie?’.

 

Bestel hier je ticket

Paardengedragsdeskundige Marc Pierard behaalde begin 2018 zijn doctoraat in de toegepaste biologische wetenschappen aan de KU Leuven (België). Zijn doctoraatsthesis omvatte studies over het sociale gedrag van paarden, selectietesten voor politiepaarden op basis van hun persoonlijkheid en over het ontwikkelen van algemeen aanvaarde definities van paardengedrag. Van maart 2019 tot 2022 was hij docent aan Hartpury University in Engeland. Hij focust zich vooral op paardengedrag en –welzijn, zowel bij het lesgeven als in zijn wetenschappelijk onderzoek, en draagt ook bij aan het ontwikkelen van nieuwe paardenopleidingen. Hij is wetenschappelijk lid en voormalig bestuurslid van de International Society for Equitation Science. Hij wordt regelmatig gevraagd als gastdocent inzake paardengedrag en voor interviews over de stand van de wetenschap rond gedrag, training en welzijn van paarden. Marc gaat tijdens het KNHS Instructeurscongres in op het onderwerp ‘Hoe leert een paard’ en ‘Hoe passen we deze kennis echt goed toe tijdens het geven van instructie?’ 

Prestaties bevorderen 
‘Om te beginnen wil ik aangeven dat ik het gedrag en de manier van leren van paarden graag inzet om prestaties te verbeteren. Tegelijkertijd is het ook logisch dat paarden die goed in hun vel zitten en met wie je goed kunt communiceren ook het best in staat worden gesteld om te presteren. Dus in die zin gaat het hand in hand. 

Wetenschap in begrijpelijke taal 
Pierard heeft in het verleden het gedrag van veel verschillende, vaak wilde, diersoorten bestudeerd, zoals bonobo’s, slingerapen, antilopen, de olifant en ook papegaaien. En als er iets duidelijk is geworden is dat pas als je het gedrag van het dier goed begrijpt je de leefomstandigheden van een dier kunt verbeteren. Maar dan moet je wel heel veel in beeld hebben en kunnen toepassen, want anders kan het zijn dat het net iets wat heel belangrijk is vergeet. Uiteindelijk koos de Belg zich nog verder te verdiepen in het paard. En dat is mooi voor ons, want Pierard is naast een enorm gedreven wetenschapper ook in staat zijn studies over te brengen op de ‘gewone mens. ‘Ik mijd heel graag de wetenschappelijke taal een beetje, omdat ik het vooral belangrijk vind om het begrijpelijk over te kunnen brengen. Het heeft er zelfs al een keer voor gezorgd dat ik een publicatie teruggestuurd kreeg omdat het niet voldoende wetenschappelijk geschreven was. Stiekem vond ik dat een compliment.’ 

Manieren van leren 
Doorspekt met hele herkenbare voorbeelden vertelt Pierard over de verschillende manieren waarop paarden leren en hoe ze bijvoorbeeld ook niet leren. ‘Sociaal leren, oftewel ‘emotionele besmettelijkheid’, wordt al veel toegepast. We gebruiken dan een ouder, meer ervaren, of heel braaf paard om een ander, vaak onervaren, paard mee op buitenrit te nemen. Dat is behoorlijk effectief. Maar wist je ook dat je de succeskans vergroot als het paard dat je gebruikt als leermeester jouw paard al kent, of nog liever als ze elkaar ook echt leuk vinden? 

Een voorbeeld van hoe een paard niet leert is door te imiteren vertelt Pierard. ‘Het zal niemand verbazen dat het niet helpt als je graag Z2 wilt rijden, maar de nieuwe oefeningen nog niet onder de knie hebt dat het ook niet helpt om jouw paard naar een ander paard te laten kijken die de oefeningen beheerst. Maar mensen denken wel degelijk dat paarden bijvoorbeeld gewoonten van elkaar afkijken. Eén van de voorbeelden is bijvoorbeeld luchtzuigen. Daar zijn veel studies naar gedaan en wetenschappelijk moet ik concluderen dat de kans niet groter is dat je paard gaat lucht gaat zuigen (of weven) als een ander paard op stal dat doet. Er is ooit één onderzoek geweest dat dacht aan te tonen dat het wel zo was, maar die bleek wetenschappelijk helemaal niet goed onderbouwd. Uiteindelijk bleek dat de omstandigheden (weinig vertier) vooral de oorzaak waren dat paarden daar meer dan gemiddeld een ongewenste manier van hiermee omgaan ontwikkelden.  

Belonen en een ‘positief banksaldo’ 
Paarden leren in ieder geval veel beter door goed gedrag te belonen dan door ze te straffen. Straffen doe je alleen in situaties waarbij jouw veiligheid (of die van anderen) in het gedrang zijn. In basis zijn paarden heel meewerkend, als ze aangeven iets niet te willen kun je beter op zoek gaan naar de reden van hun angst of blokkade en ze dan helpen de situatie te vertrouwen. Dat lukt veel makkelijker als je zelf een vertrouwensband met je paard hebt opgebouwd. Iemand vergeleek die vertrouwensband ook met een bankrekening. Als jouw saldo positief is kom je veel verder dan wanneer je ‘in het rood’ staat, dan pikken ze  veel minder van je. Ik vind dat een mooie en goede vergelijking. Investeer dus in die band.’ 

Aanpassen 
Tijdens mijn presentatie ga ik het vooral hebben over het gedrag van het paard. En hoe je daar als instructeur mee aan de slag kunt met de ruiters. Vaak zijn we vooral bezig met de ruiter. Hoe doet hij/zij het en wat kunnen we daaraan verbeteren. Voor optimale verbetering van de combinatie is de vraag ‘Hoe voelt jouw paard vandaag aan?’ erg belangrijk. Soms betekent het dat je niet kunt gaan oefenen wat je eigenlijk van plan was. ‘Als jouw paard niet relaxed is en jij probeert er hoe dan ook een pirouette mee te gaan rijden die dag, dan maak je eerder iets stuk dan dat je er iets mee wint. Want je zult van alles uit de kast halen om die pirouette te rijden, veel druk op de mond, knijpen met het been en zo denkt jouw paard de volgende keer als je de pirouette wil inzetten ‘O ja, dit weet ik nog, dat is helemaal niet fijn.’ Ook als instructeur is het wel eens lastig om op tijd iets anders te gaan doen. Je wordt immers betaald om de ruiter iets te leren. En het mooie is dat je dat juist doet als je de ruiter leert de mental coach van zijn paard te laten zijn. Want ook op de wedstrijd zal die extra spanning wel eens voorkomen. 

Voor optimale prestaties en plezier is het volgens Pierard vooral belangrijk dat er weinig stress is. Dat is ook de reden dat niet iedere combinatie even goed passend is. Dat minder stress prestaties verbeteren illustreert Pierard met opvallende feitje dat Jamaicaanse sprinters bijna altijd kampioen worden op de 100 meter. Zij zijn vaak erg ontspannen. Dat helpt ze, naast natuurlijk een heleboel andere fysieke aspecten, steeds als beste uit de bus te komen.  

Stress en scherpte zijn verschillend van elkaar. Scherpte is net genoeg stress om optimaal te presteren. Stress is extra spanning die nutteloze energie verbruikt en als je wilt presteren gaat energieverlies je in ieder geval niet helpen. 

Aanmelden KNHS Instructeurscongres 
Datum: zondag 18 september 2022 
Locatie: Horse Event in Expo Haarlemmermeer in Vijfhuizen 
Aanvang: 9.30 uur 
Kosten: Een entreekaart voor de KNHS Instructeursdag kost €91,05. KNHS-instructeurs met een licentie betalen €64,05. De entree is inclusief toegang tot Horse Event, koffie ontvangst en lunch. 
Licentiepunten: KNHS-instructeurs ontvangen 50 theoriepunten op de basiskwalificatie voor het deelnemen aan dit congres. 
Tickets bestellen: Klik hier om tickets te bestellen.  

Vragen en meer informatie 
Heb je nog vragen of wil je meer informatie over het KNHS Instructeurscongres? Neem dan contact op de afdeling opleidingen van de KNHS via academy@knhs.nl als u vragen heeft over de licentiepunten of de registratie van de licentie voor instructeurs.  

 

 

 

Ander Nieuws

  • Springruiters TeamNL vierde in FEI Nations Cup finale Barcelona
    Springruiters TeamNL vierde in FEI Nations Cup finale Barcelona
  • Springruiters TeamNL naar finaleronde in Barcelona
    Springruiters TeamNL naar finaleronde in Barcelona
  • IJzersterk deelnemersveld Military Boekelo-Enschede
    IJzersterk deelnemersveld Military Boekelo-Enschede