­ Johan Hamminga: Praktische tips voor de opleiding - KNHS

Johan Hamminga: Praktische tips voor de opleiding

Net als mensen is er geen paard hetzelfde. Op de weg naar verdere scholing blijven harmonie en ontspanning steeds binnen handbereik. “Maar er is geen paard dat leert piafferen op suikerklontjes geven”, zegt Johan Hamminga op het KNHS-trainersseminar 2017, “wees dus niet bang voor momenten of periodes van onbegrip, spanning, even chaos. Die horen er gewoon bij. Werk daar doorheen en heb geduld. Soms heel lang geduld. Het paard gaat het een keer begrijpen. Het komt een keer.”

Johan Hamminga stelt zijn leven in het teken van paarden, de juiste scholing en de juiste keuzes in selecties, in beoordelen. Hij vindt dat harmonie en ontspanning steeds de leidraad moeten zijn gedurende de scholing. Bij Hamminga begint het uiteraard met een gezond paard om mee te werken. En dat ‘gezond’ heeft zowel betrekking op het fysieke aspect, als op het mentale. “Een paard moet fysiek en mentaal in staat zijn om het gevraagde trainingswerk uit te voeren. Met de training ga je eerst op weg om evenwicht en balans onder de ruiter te vinden. Vervolgens ga je stukje bij beetje steeds meer richting verzameling werken”, zegt Hamminga.

“Centraal staat het steeds onberispelijk gehoorzaam zijn op je been: van achter naar voren, laten nageven, op zoek naar aanleuning dat het paard neemt, smakelijk aan twee teugels, door het lichaam reagerend, recht.” Dat zijn al heel veel begrippen en wensen die Hamminga noemt. Ze staan allemaal vermeld in het ‘scala van de africhting’. Johan Hamminga verduidelijkt dit nog met een praktische blik: “Het achterbeen is indirect met spierbundels verbonden aan het achterhoofd van het paard. Dit kun je voorstellen als een elastische kabel die loopt van het achterbeen vanuit hak-schenkel-bil-kruis-lendenen en rug naar het achterhoofd van het paard.”

Praktisch op een rij

Dit zijn de eerste praktische stappen in de opleiding van het paard:

  1. Reactie op been leren;
  2. Leren wennen aan ruitergewicht, paard beweegt van nature op de voorhand en door ruitergewicht nog meer;
  3. Leren de achterhand steeds meer gewicht van de voorhand over te nemen.

Dat doe je door halve ophoudingen en overgangen te rijden, later ook schouderbinnenwaarts en zijgangen. Het effect hiervan is dat het ondersteuningsvlak wordt verkleind doordat het paard op een smaller spoor komt, de gewrichten van de achterhand meer worden gebogen, de achterhand bespierder wordt en de invloed van de ruiter op de training toeneemt.

Tips voor hete paarden
Harmonie en ontspanning is soms ver te zoeken bij een heet paard. Ook daar heeft Johan Hamminga do’s en dont’s voor.

“Longeer eerst de frissigheid eraf”, zegt Hamminga. “Gaat een paard vervolgens toch aan de loop, probeer dan trekken te voorkomen, maar zet hem tegen de wand en zeg duidelijk ‘ho’. Ik heb geen bezwaar tegen een slofteugel, maar hang daar niet aan. Streef steeds naar kunnen nageven. Een fris paard werk ik bovendien altijd kleine, korte stukken. Zo eentje moet door langer werk niet al te veel conditie krijgen! Een heet paard moet soms ook echt leren om zich te durven ontspannen. Het kan helpen om hem mee te nemen op buitenritjes waarbij je hem daadwerkelijk los kunt laten.”

Veel paarden worden ook juist gespannen bij het later vragen van meer verzameling. Hamminga: “De bespiering spant zich meer op om het skelet heen, daar worden paarden gevoeliger en vlugger van. Daarbij speelt de hoofd-hals houding een belangrijke rol. Als je een paard tussentijds lang kunt laten, vloeit de spanning meteen weg. Als je de hals steeds inkort, loopt de druk steeds hoger op en die druk wordt een steeds grotere spanning.”

Druk geven hoort bij de training, zegt Hamminga. “Bij druk geven ontwikkel je de spieren op de juiste manier, op de goede plek. Maar bij spanning ontwikkel je spieren op een verkeerde manier op de verkeerde plek! Paarden die onder spanning lopen, hebben een strakke, holle rug, een hoge croupe en een bijna hectische beweging. Paarden die met de juiste druk worden gereden, lopen juist veerkrachtig, met cadans, Schwung en losgelatenheid. Deze paarden ontwikkelen zich op de goede manier. Bij het langer maken, volgt het paard mijn hand.”

Luie paarden
Een luier of flegmatieker paard werkt korte, intensieve stukken, afgewisseld met korte ontspanningsmomenten. “Ook met zo eentje zijn gezamenlijke buitenritjes tussendoor ideaal”, weet Hamminga.

Tips van johan:

  1. Negeer optredende spanning en werk door; er komen altijd weer betere tijden
  2. Wil een paard in een hoog tempo, vraag consequent een nog hoger tempo.
  3. Gebruik de wand om af te stoppen.
  4. Laat elk mogelijk moment los.

Over Johan Hamminga 
Als boerenzoon van een gemengd agrarisch bedrijf in Midlaren begon Johan Hamminga (1952) in 1979 als instructeur bij de paardensportbond KNF in Ermelo. Zijn loopbaan in het paardenvak verliep veelzijdig. Hij was ondermeer Levadekampioen Z-dressuur met Virtuoos, maar won ook meerdere trofeeën in het springen, zoals de Gouden Mossel. Negentien jaar lang was hij betrokken bij het verrichtingsonderzoek van de hengsten van het KWPN, waarbij hij ook tuigpaarden trainde. Acht jaar lang was hij trainingsleider. Sinds 2014 is Hamminga voorzitter van de hengstenkeuringscommissie tuigpaarden bij het KWPN. Vanaf 1984 heeft Johan Hamminga zijn eigen trainings-en africhtingsstal in Elspeet. Verschillende internationaal bekende paarden hebben een basis gekregen in zijn stal, waarvan het dressuurpaard Foltaire (Gunther Seidel) en de hengst Glennridge misschien wel de bekendste zijn. Hamminga is dressuurjurylid tot Grand Prix, trainer en instructeur.

Tekst: Claartje van Andel
Copyright: KNHS (overname alleen met bronvermelding)
Foto's: Wilma Frentz

Categorie: Trainersseminar, Johan Hamminga, Instructie, dressuur

Ander Nieuws

  • Zin in een feestje? Jubileumdag voor KNHS-leden op NK Dressuur
    Zin in een feestje? Jubileumdag voor KNHS-leden op NK Dressuur
  • Sanne Voets, Demi Haerkens en Maud de Reu winnen KNHS Para Dressuur Trophy Schijndel
    Sanne Voets, Demi Haerkens en Maud de Reu winnen KNHS Para Dressuur Trophy Schijndel
  • Para-dressuur opgenomen in het programma van de Paralympische Spelen Los Angeles 2028
    Para-dressuur opgenomen in het programma van de Paralympische Spelen Los Angeles 2028