“Mijn paard is mijn beste medicijn”

Damian groeit op als een kind dat moeilijk tot rust komt. Als baby huilt hij ontroostbaar; alleen de beweging van een auto op de snelweg brengt tijdelijk stilte. Later volgen diagnoses: het KISS-syndroom, een lichte verstandelijke beperking, autisme (ASS) en nachtelijke epilepsie. Zijn wereld is groot, maar onvoorspelbaar. Structuur helpt, maar is niet altijd genoeg.

Vanzelfsprekende verstandhouding
Zijn eerste kennismaking met paarden vindt plaats bij de Maartenshoeve, een zorglocatie die verbonden is aan Stichting CAP. Hier krijgen kinderen en volwassenen met een beperking de mogelijkheid om op een aangepaste manier met paarden te werken en te rijden. Activiteiten variëren van lessen tot dagbesteding en huifbedrijden, maar delen één uitgangspunt: beweging en contact dragen bij aan zelfvertrouwen. Op de Maartenshoeve gebeurt iets wat moeilijk in medische termen te vatten is: tussen de dan 8-jarige Damian en het paard dat hij rijdt ontstaat een vanzelfsprekende verstandhouding. Paarden trekken hem aan, en andersom lijkt dat ook zo te zijn. Hij leert rijden - eerst stap, dan draf - en al snel blijkt dat hij meer durft dan verwacht.

Bouwen aan vertrouwen
Die ontwikkeling krijgt een tastbaar moment tijdens de Special Olympics Nationale Spelen in 2016 in Den Bosch. Drie dagen van huis, een onbekende omgeving, spanning en verwachtingen. Maar Damian rijdt zijn proef en eindigt op de eerste plaats. Voor zijn ouders is het een bevestiging van wat ze al langer zien: paardrijden doet hem goed.
Jarenlang blijft Damian rijden via Stichting CAP, waar hij een enorme groei doormaakt. Inmiddels is zijn droom werkelijkheid geworden en heeft hij een eigen paard, Fuego. De bruine ruin blijkt een match: energiek, maar geduldig. Samen bouwen ze aan vertrouwen, in trainingen, buitenritten en wedstrijden. Damian heeft rijvaardigheid ontwikkeld, maar ook iets minder meetbaars: zelfvertrouwen. Waar spanning zich eerder uitte in onrust of boosheid, wordt nu via het gedrag van het paard zichtbaar dat er iets speelt. Waar Fuego normaal meegaand en vrolijk is, stokt dan de samenwerking. Voor zijn begeleiders is dat het moment om in gesprek te gaan. Vaak komt dan naar boven wat hem dwarszit.

Tegenslag
Daarnaast werkt Damian vier dagen per week in de groenvoorziening en heeft hij rond de stal een sociaal netwerk opgebouwd. Hoe belangrijk dat is, wordt extra duidelijk als Damian op 22-jarige leeftijd ernstig ziek wordt en de diagnose teelbalkanker krijgt. Operaties en chemotherapie volgen. Hij is uitgeput en mag van artsen niet naar de stal vanwege infectierisico. De afstand tot zijn paard valt hem zwaar. Hij ervaart het alsof hij Fuego in de steek laat. Maar omdat hij niet naar de stal kan, brengen zijn vrienden het paard naar hem. Twee keer per week klinkt het geluid van zijn hoeven in de straat. Fuego wordt tot aan de voordeur van het huis van Damian gebracht. Met mondkapje en handschoenen kan hij zo toch contact houden. Het zijn korte momenten, maar ze doorbreken de isolatie van ziekte en herstel. 

Na zijn herstel pakt Damian zijn leven weer op. Hij rijdt bijna dagelijks, werkt, gaat naar concerten en heeft zijn rijbewijs gehaald. In 2024 zet hij een volgende stap: zelfstandig wonen, in een woning naast die van zijn ouders. Het huis is ingericht in westernstijl, een knipoog naar zijn passie. Buiten staan zijn twee andere trotsen: zijn auto en zijn paard.

Toekomstdromen
Zijn toekomstwens is helder: een woonboerderij waar ruimte is voor zelfstandigheid én nabijheid, met een stal en wei voor Fuego. Want één ding is voor hem en zijn familie ondenkbaar geworden: een leven zonder paard. Voor Damian betekent het contact met zijn paard concreet dat hij minder afhankelijk is van medicatie, beter omgaat met spanning en een leven leidt dat ooit onhaalbaar leek. Zijn moeder Anita vat het samen in een constatering die tegelijk eenvoudig en veelzeggend is: “De liefde voor paarden heeft ons zoveel gebracht. Mede daardoor is Damian zo ver gekomen, terwijl artsen dachten dat hij nooit zou leren fietsen, lezen en schrijven.”

Het verhaal van Damian staat niet op zichzelf. Binnen Stichting CAP groeiden de afgelopen jaren meer verhalen over wat paarden kunnen betekenen voor mensen met én zonder beperking. Over vertrouwen hervinden, grenzen verleggen en rust vinden als het leven uitdagingen met zich meebrengt. Veel van die ervaringen werden verzameld in de uitgave Gedragen van Anneke Berendijk-van der Spiegel, waarin ook zichtbaar wordt hoe de band tussen mens en paard levens blijvend kan veranderen.

Meer informatie over Stichting CAP en het boek Gedragen is te vinden via stichtingcap.nl

Dit artikel is geschreven in het kader van de Week van het Paard: een landelijke publieksweek (23 t/m 31 mei 2026) waarin de Nederlandse paardensector haar deuren opent voor bezoekers. Door het hele land laten maneges, stallen, fokkerijen en andere paardenbedrijven zien hoe veelzijdig de paardenwereld is en hoeveel aandacht er dagelijks uitgaat naar welzijn, verzorging en vakmanschap. Zo wil de sector nieuwe mensen kennis laten maken met de wereld achter het paard. Kijk voor meer informatie en deelnemende hippische locaties op www.weekvanhetpaard.nl