Transport en economische bedrijvigheid. Hoe zit het nu precies?

De Europese Transportverordening is sinds 2025 van kracht. De verordening heeft betrekking op regelgeving omtrent het welzijn tijdens diertransporten, waaronder transport van paarden. De NVWA houdt als Nederlandse instantie toezicht op naleving hiervan en handhaaft waar nodig. De Transportverordening geldt alleen voor vervoer dat verband houdt met economische bedrijvigheid.

Val ik onder de Transportverordening?
Het uitgangspunt is dat iedereen die een paard vervoert onder de Europese Transportverordening valt. De verordening geldt niet alleen voor bedrijven, maar ook voor particulieren die dieren vervoeren in het kader van economische bedrijvigheid.

Ben je bedrijfsmatige houder van een paard (bijvoorbeeld eigenaar van een handelsstal, pensionstal, africhtingsstal, sportstal, manege, fokkerij, etc.) dan geldt in principe dat je altijd onder de Transportverordening valt. Ook als je niet je eigen paard vervoert val je onder de Transportverordening.

Wil je direct weten of jouw transport onder de Transportverordening valt: check dan nu deze online regelhulp van de NVWA: Mijn eigen paard vervoeren, moet ik aan de transportverordening voldoen?

Drie uitzonderingen
Op deze Transportverordening bestaan drie uitzonderingen:

1. Voor particuliere vervoersbewegingen met eigen paarden voor bijvoorbeeld een wedstrijd, training, buitenrit of dierenartsbezoek. Dit wordt niet gezien als economische bedrijvigheid. Ben jij particulier ruiter en ga je met eigen vervoer met je eigen paard op wedstrijd, dan zijn er dus geen aanvullende verplichtingen waaraan je moet voldoen.
2. Wanneer je als bedrijfsmatige eigenaar een eigen paard of paarden vervoert met een eigen vervoermiddel binnen een straal van 50 kilometer rond het eigen bedrijf. In dat geval gelden alleen de algemene welzijnsregels uit de Transportverordening.
3. De Transportverordening geldt niet bij vervoer van paarden van of naar een dierenarts of dierenkliniek. Het vervoer moet dan wel rechtstreeks zijn. Ook moet de dierenarts hebben voorgeschreven dat het paard naar de praktijk of kliniek moet komen.

Wanneer is sprake van economische bedrijvigheid?
In de volgende 5 situaties geldt het transport van eigen paarden door een particulier toch als economische bedrijvigheid en is de Europese Transportverordening dus wel in z’n geheel van toepassing:

1. Het paard verblijft op een locatie waar paarden bedrijfsmatig worden gehouden (bijvoorbeeld: een handelsstal, pensionstal, africhtingsstal, sportstal, manege, fokkerij, paardenmelkerij, stoeterij, spermawinstation of embryotransplantatiebedrijf) en degene die het paard vervoert is ook (mede-)eigenaar van die locatie.
2. Het paard wordt verplaatst met als doel verkoop, lease of verhuur.
3. De particulier heeft zelf een vervoersbedrijf voor paarden of maakt gebruik van een vervoersbedrijf voor het transport.
4. Het paard wordt vervoerd naar een paardenmarkt of een slachthuis.
5. Het gaat om het vervoer van een circus- of werkpaard.

In bovenstaande situaties gelden aanvullende verplichtingen dan wel documenten. Welke verplichting hangt af van de lengte van het transport. Meer informatie hierover staat op nvwa.nl, op de pagina: welke documenten heb ik nodig om dieren te mogen vervoeren?

De belangrijkste verplichtingen hebben we ook hieronder op een rijtje gezet.

Transportverordening opgedeeld in drie categorieën
De transportverordening is opgedeeld in drie categorieën. Is er sprake van economische bedrijvigheid, kijk dan bij onderstaande categorieën waar jouw transport onder valt en welke aanvullende documenten je nodig hebt.

1.  Transport  korter dan 65km: tijdens een transport van minder dan 65 km moet je het volgende document bij je hebben:

·         Vervoersdocument: je mag dit zelf opstellen. Neem in ieder geval deze informatie op in het document:

o   Waar het dier vandaan komt en naartoe gaat

o   Wie de eigenaar is

o   Het moment van vertrek

o   Hoe lang het transport gaat duren

2.  Transport verder dan 65km maar korter dan 8 uur: is het transport verder dan 65 km, maar duurt het korter dan 8 uur? Dan moet je verschillende documenten bij je hebben.

o  Vervoersdocument (zie categorie 1)

o  Vervoerdersvergunning type 1: voer je transporten uit die korter dan 8 uur duren, maar verder dan 65 km? Dan heb je een vervoerdersvergunning type 1 nodig. Om deze vergunning aan te kunnen vragen is een getuigschrift van vakbekwaamheid nodig.

o  Getuigschrift van vakbekwaamheid: bij vervoer van varkens, runderen, schapen, geiten, paarden en pluimvee moeten de chauffeurs en dierenverzorgers beschikken over een getuigschrift. Zij moeten hiervoor examen doen bij het CBR. Een getuigschrift is 5 jaar geldig.

3.  Transport langer dan 8 uur: een transport dat langer dan 8 uur duurt heet ook wel ’lang transport’. Hiervoor gelden aanvullende regels die te vinden zijn op de website van de NVWA.

Twijfel? Online regelhulp van NVWA geeft duidelijkheid
Voor particulieren die niet zeker weten of zij onder de uitzondering vallen, is er de online regelhulp: mijn eigen paard vervoeren, moet ik aan de transportverordening voldoen?

Deze maakt direct duidelijk of er sprake is van economische bedrijvigheid, en wat dit betekent voor het vervoer van paarden. Dit kan per situatie ver schillen.

Vervoer naar het buitenland?
Wanneer geen sprake is van economische bedrijvigheid, is bij internationaal vervoer een registratie als vervoerder verplicht. Particulieren die met hun paard naar het buitenland reizen, hebben dan een basisregistratie als vervoerder nodig op grond van de Europese Diergezondheidsverordening (Verordening 2016/429).

Voorbeelden praktijksituaties
Om bovenstaande nog verder te verduidelijken hebben we een paar praktijkvoorbeelden op een rij gezet. 

1. Het paard van een bedrijfsmatige houder heeft koliek en moet met spoed naar een gespecialiseerde kliniek die 75 kilometer verderop ligt.
   Bij dergelijke spoed geldt altijd, nood breekt wet, en hierbij is dus nooit sprake van verplichtingen omtrent de Transportverordening. 
2. Een particuliere houder heeft zijn paard in pension staan en wil ermee op wedstrijd gaan binnen een straal van 50 kilometer van de pensionstal.
   Als de particuliere houder het paard met eigen vervoersmiddel vervoert, valt dit onder de tweede uitzondering en dus niet onder de verordening. Als echter de staleigenaar het paard van de particulier vervoert wordt dit als een dienst en dus economische activiteit gezien en dan geldt de aanvullende eis van een vervoersdocument voor transport korter dan 65km (zie site NVWA). Hetzelfde geldt als de professionele staleigenaar met oog op verkoop met een paard naar een paardenmarkt gaat, die binnen een straal van 50km van de stal is gelegen.
3. Een particulier verkoopt zijn paard en wil het afleveren bij de nieuwe eigenaar, eveneens particulier, die 100 kilometer verderop woont.
   Zoals aangegeven is er bij verkoop sprake van economische bedrijvigheid en vanwege de afstand (verder dan 65km) betekent dit dat de particuliere houder een vervoersdocument, vervoerdersvergunning type 1 en getuigschrift van vakbekwaamheid moet hebben voor dit transport (zie site NVWA). Een alternatief kan zijn dat het vervoer door de koper wordt gedaan nadat de verkoop is gesloten. Hij valt dan als (nieuwe) eigenaar onder de uitzondering voor particulieren. Een tweede alternatief kan zijn dat het transport door een professionele vervoerder wordt verricht, die voldoet aan alle verplichtingen.
4. Een ruiter, particulier houder, gaat met zijn paard op wedstrijd en wint daar een geldprijs. 
   Hoewel de particulier iets verdient aan zijn hobby valt een dergelijk, over het algemeen bescheiden bedrag niet onder economische bedrijvigheid en daarmee het vervoer niet onder de Europese Transportverordening.