KNHS

We blikken terug op een waardevol artikel uit het archief van Paard&Sport. In dit artikel kijken we naar de invloed van verschillende onderwerpen op de spieropbouw bij het paard.

Zowel voeding als training heeft een grote invloed op het functioneren van de spieren van je paard. Maar hoe werken spieren nou eigenlijk? Welke voedingsstoffen hebben daar allemaal invloed op? En wat kun je doen om je paard extra te ondersteunen bij het opbouwen van spieren?

Het is goed om te beseffen dat een paard nooit méér spieren kan krijgen; de hoeveelheid spiercellen is genetisch vastgelegd. Spieren kunnen echter wel dikker worden. Door training neemt de spiermassa van je paard toe zodat meer energie kan worden opgeslagen en zo de prestaties en het uithoudingsvermogen verbeteren. Eiwitten zijn de bouwstenen voor spieren, eigenlijk voor alle weefsels in het paardenlichaam. Een veelgemaakte denkfout is dat paarden die niet voldoende spieren ontwikkelen, een overdosis aan eiwitten moeten ontvangen. Het is belangrijk om dit juist af te stemmen op de behoefte van je paard. Een teveel aan eiwit wordt via de nieren uitgescheiden als ammoniak, wat belastend is voor de stal, het milieu en paarden met luchtwegproblemen.

Eiwitbehoefte
Een paard haalt eiwitten voor een groot deel uit het ruwvoer, aangevuld met krachtvoer. Het is daarom belangrijk om te weten hoe het staat met het ruwvoergehalte in het ruwvoer van jouw paard. Hoeveel eiwit je paard nodig heeft, verschilt per type arbeid en hoe intensief jullie trainen. Want: hoe meer er van een paard gevraagd wordt, hoe meer kracht en energie hij nodig heeft om het werk vol te houden. Een paard dat zeer zware arbeid verricht heeft bijna twee keer zoveel nodig als een paard dat lichte arbeid verricht.

1.
Krijgt jouw paard minimaal 3 dagen per week zo’n 30-60 minuten lichte beweging? En bestaat dit voornamelijk uit stappen en draven met een klein beetje galop? Het maakt niet uit of dit tijdens het rijden, longeren, rondje bos of in de stapmolen is. Dan krijgt jouw paard lichte arbeid en heeft hij weinig extra energie nodig.

2.
Train jij minimaal 3 dagen per week zo’n 30-60 minuten op midden tot zwaar niveau? En ben je het overgrote gedeelte van je training aan het draven met daarnaast ongeveer evenveel stap- als galopwerk?⁠ Dat valt onder gemiddelde tot zware arbeid en dat betekent dat jouw paard extra energie nodig heeft.

3.
Onder 3 verstaan we minimaal 3 trainingen in de week van 30-60 minuten op moeilijker niveau. De training bestaat naast het in- en uitstappen, voornamelijk uit draf- en galopwerk. Om het hogere werk vol te houden, heeft jouw paard veel extra energie nodig.

Als je paard inspanning levert, heeft hij onder andere extra energie en eiwit nodig voor voldoende uithoudingsvermogen en spierkracht. Dit kun je geven in de vorm van krachtvoer zoals brokken of muesli. Voor de juiste balans is het belangrijk dat de hoeveelheid energie past bij de inspanning die je paard levert. Aldus Natrionist en dierenarts Veerle Vandendriessche

Voeding en supplementen bij spieropbouw
Belangrijke voedingsstoffen die kunnen bijdragen aan spieropbouw zijn in de eerste plaats eiwitten. Eiwitten bestaan weer uit kleine bouwsteentjes, genaamd aminozuren. Er bestaan zowel essentiële als niet-essentiële aminozuren. Niet-essentiële aminozuren kan het paardenlichaam zelf aanmaken, maar essentiële aminozuren niet. Deze moet een paard via voeding binnenkrijgen.

Een aantal animozuren die belangrijk zijn voor de spieren:

L-Carnitine is een (niet-essentieel) aminozuurcomplex dat energieomzetting in spiercellen verbetert. Carnitine transporteert vetzuren vanuit de bloedbaan naar de mitochondriën, dit zijn de energiecentrales van een spiercel. Daar worden de vetzuren als energie verbruikt. Vitamine D3 zorgt juist voor het vergroten van de activiteit in de mitochondria en is hierdoor van invloed op de spiervermoeidheid.
Beta-alanine (β-alanine) is een niet-essentieel-aminozuur dat een onderdeel is van carnosine. Dit ondersteunt de buffercapaciteit van de spieren tegen melkzuur. Door het toevoegen van β-alanine aan de voeding kan het lichaam meer carnosine aanmaken en zo verzuring van de spieren vertragen. Carnosine is een stof die de afvalproducten van energieomzetting kan neutraliseren. Dit houdt in dat het ervoor zorgt dat de afvalstoffen die tijdens de arbeid in de spier gevormd worden, minder schade kunnen aanrichten en je paard minder snel verzuurt. Hierdoor kan je paard intensieve arbeid langer en gemakkelijker volhouden.
Vitamine E, selenium en vitamine C zijn krachtige antioxidanten. Ze oefenen hun functies uit in de cel, waarbij ze vrije radicalen neutraliseren. Vrije radicalen zijn afvalstoffen die vrijkomen bij het verbruik van brandstof. Deze stoffen kunnen schade toebrengen aan cellen en weefsels. De drie antioxidanten werken gezamenlijk efficiënter dan alleen. Vooral in de rode bloedcel hebben deze drie een belangrijke functie. In de rode bloedcel worden namelijk erg veel vrije radicalen geproduceerd bij de overdracht van zuurstof.

Training voor spieropbouw
Training en conditie spelen een cruciale rol in de opbouw van spieren. Het is belangrijk de training langzaam op te bouwen en je paard voldoende afwisseling te bieden. Door een goede conditie van je paard verhoog je namelijk het aandeel energiebronnen in de spier dat ervoor zorgt dat je paard langer kan werken zonder te verzuren. Daardoor zul je vanzelf meer kracht opbouwen.

Begin je training altijd met een goede warming-up en sluit af met een cooling-down.
Zorg voor voldoende afwisseling tussen aanspannen en ontspannen in de training. Denk hierbij aan zwaardere oefeningen af te wisselen met wat gemakkelijkere en regelmatig pauzes en even lekker de hals laten strekken.
Geef je paard regelmatig vrije dagen tussen de trainingen door, zodat hij goed de tijd heeft om te herstellen. Vooral na een zware inspanning is het belangrijk je paard rust te gunnen om de energiereserves in de spieren weer op peil te krijgen.
Ga vooral niet te veel en te vaak trainen als je wilt dat je paard sneller meer spiermassa opbouwt. Kijk eerst goed naar de samenstelling en voedingswaarde van jouw voer en kies dan eventueel voor het voeren van een supplement als aanvulling.